Dziennik Gazeta Prawana logo

Zakwas na żurek domowy, prosty, tradycyjny. Kwaśny, aromatyczny i podstawowy element każdego Wielkanocnego żuru.

20 lutego 2026, 06:01
Ten tekst przeczytasz w 1 minutę
Mąka żytnia; ostrzeżenie
Zakwas na żurek domowy, prosty, tradycyjny. Kwaśny, aromatyczny i podstawowy element każdego Wielkanocnego żuru./Shutterstock
Zakwas na żurek w PRL robiło się w każdym domu, tani, prosty, naturalny z mąki żytniej i wody. Idealny do zupy z białą kiełbasą lub ziemniakami, z kwaśnym, lekko aromatycznym smakiem. Ta tradycja jeszcze istnieje.

Składniki (około 1 litr zakwasu)

  • 200 g mąki żytniej razowej
  • 1 litr letniej wody
  • 6-6 ząbki czosnku
  • 1-2 liście laurowe
  • 3-4 ziarna ziela angielskiego
  • opcjonalnie: 1 łyżeczka soli

W PRL dodatki do zakwasu były proste, czosnek i liść laurowy dawały aromat, reszta to baza kwaśnego smaku.

Przygotowanie

  1. Mąkę żytnią wsypać do czystego słoika.
  2. Dolać letnią (nie gorącą!) wodę i dokładnie wymieszać, aby nie było grudek.
  3. Dodać obrany i lekko zmiażdżony czosnek, liść laurowy i ziele angielskie.
  4. Przykryć słoik gazą lub czystą ściereczką, mieszać raz dziennie, odstawić w ciepłe miejsce na 6-8 dni.

W PRL zakwas robiono w kuchni na parapecie lub przy kaloryferze, żeby było ciepło, wtedy fermentacja przebiegała szybciej.

Jak sprawdzić, czy zakwas jest gotowy

  • ma lekko kwaśny zapach i smak
  • powierzchnia może mieć białą piankę lub lekkie bąbelki – to normalne
  • powinien być klarowny z lekko mętnym osadem

Najczęstsze błędy

  • użycie gorącej wody - zabija drożdże i bakterie fermentacji
  • brak przykrycia - zakwas może złapać nieprzyjemny zapach
  • użycie mąki pszennej zamiast żytniej - zakwas nie będzie kwaśny

Jak używać?

Zakwas wlewano do wywaru z wędzonych żeberek, białej kiełbasy lub warzyw, gotowano kilka minut i doprawiano solą, pieprzem i majerankiem. Prosta, kwaśna i aromatyczna zupa, podawana z chlebem lub gotowanymi ziemniakami, a także z jajkiem i kiełbasą białą.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło dziennik.pl
Zapisz się na newsletter
Najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne, istotne wiadomości kulturalne, najlepsza rozrywka, pomocne porady i najświeższa prognoza pogody. To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik.pl. Trzymamy rękę na pulsie Polski i świata. Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj