Pokrzywa zamiast sklepowej zieleniny
Dzisiaj pokrzywę kojarzymy przede wszystkim z parzącymi liśćmi i naparami. Tymczasem młode, odpowiednio przygotowane pędy nadają się także do jedzenia. W tradycyjnej kuchni wykorzystywano je podobnie jak szpinak: do zup, farszów, jajecznicy czy zielonych sosów. Nie trzeba kupować wyszukanych dodatków, aby odmienić codzienny obiad. Wystarczy sięgnąć po składnik, który w wielu miejscach rośnie dziko.
Najlepsze kulinarnie są młode wierzchołki i delikatne liście, zbierane przed kwitnieniem. Starsze bywają włókniste i mniej przyjemne w smaku. Pokrzywa ma wyrazisty, lekko ziemisty posmak, ale w połączeniu z ziemniakami, cebulą i śmietaną staje się łagodniejsza.
Dlaczego nasze babcie dodawały ją do garnka?
Przede wszystkim z oszczędności i praktyczności. Gdy sezonowe warzywa były trudno dostępne, młoda zielenina pozwalała urozmaicić jadłospis bez dodatkowych wydatków. Pokrzywa dostarcza m.in. składników mineralnych i witamin, choć ich ilość zależy od miejsca wzrostu oraz obróbki. Nie jest jednak cudownym lekarstwem ani zamiennikiem zróżnicowanej diety.
W kuchni liczy się też jej smak. Po krótkim sparzeniu lub ugotowaniu liście tracą właściwości parzące i miękną. Można je posiekać, dodać do wywaru albo zmiksować na aksamitny krem.
Zupa z pokrzywy, składniki na 4 porcje
- 2 duże garście młodych liści pokrzywy (około 80-100 g po oczyszczeniu),
- 4 średnie ziemniaki,
- 1 marchewka,
- 1 cebula,
- 1 litr bulionu warzywnego,
- 1 łyżka masła lub oleju,
- 2-3 łyżki śmietanki albo jogurtu naturalnego (opcjonalnie),
- sól, pieprz i odrobina soku z cytryny.
Jak przygotować zupę krok po kroku?
Najpierw załóż rękawiczki i przebierz pokrzywę. Usuń twarde łodygi, liście dokładnie opłucz, a następnie sparz wrzątkiem i odcedź. Dzięki temu łatwiej będzie je bezpiecznie posiekać.
W garnku rozgrzej masło lub olej. Podsmaż drobno pokrojoną cebulę, aż się zeszkli. Dodaj marchewkę i ziemniaki pokrojone w kostkę, zalej bulionem. Gotuj około 15-20 minut, aż warzywa zmiękną.
Wrzuć posiekaną pokrzywę i gotuj jeszcze 3-5 minut. Dopraw solą, pieprzem i kilkoma kroplami cytryny. Zupę można podać z kawałkami warzyw albo zmiksować na krem. Jeśli lubisz łagodniejszy smak, dodaj odrobinę śmietanki lub jogurtu po lekkim przestudzeniu.
Ważna zasada: nie zbieraj jej byle gdzie
Choć pokrzywa bywa pospolita, nie każda nadaje się do garnka. Omijaj pobocza ruchliwych dróg, okolice wysypisk, opryskiwane trawniki i miejsca, w których mogą przebywać zwierzęta. Zbieraj wyłącznie rośliny, które rozpoznajesz bez wątpliwości, z czystego terenu i tam, gdzie zbiór jest dozwolony.
Surowe liście mogą parzyć, dlatego do zbioru i mycia używaj rękawiczek, a przed jedzeniem poddaj je obróbce termicznej. Osoby z chorobami przewlekłymi, szczególnie nerek, oraz przyjmujące leki powinny zachować ostrożność przy częstym spożywaniu dużych ilości pokrzywy.
Prosty obiad, który warto przypomnieć
Zupa z pokrzywy pokazuje, że kuchnia naszych babć potrafiła łączyć oszczędność z pomysłowością. Nie trzeba egzotycznych produktów ani długiej listy przypraw. Kilka ziemniaków, cebula, bulion i garść młodej zieleniny wystarczą, by przygotować niedrogi, sezonowy posiłek. A jeśli domownicy nie przepadają za nowościami, zacznij od niewielkiej ilości pokrzywy dodanej do dobrze znanej zupy ziemniaczanej.
